Verplicht solliciteren in de bijstand

> Burgerexperimenten
> In je hemd staan in de bijstand
> De wet

Om met de deur in huis te vallen: je hebt in eerste instantie GEEN SOLLICITATIEPLICHT als je in de bijstand terechtkomt. Let op: in eerste instantie niet. Maar wanneer dan wel? Dat gaan we je hierna uitleggen.

Let goed op! Ken je rechten!

Wel direct de algemene arbeidsverplichting

Wat je wel direct hebt als je in de bijstand terechtkomt en wat zelfs al ingaat bij de eerste stap die je zet om in aanmerking te komen voor een bijstandsuitkering, is de zogenaamde algemene arbeidsverplichting. De Participatiewet zegt daar dit over in artikel 9:

Naar vermogen algemeen geaccepteerde arbeid verkrijgen, aanvaarden en behouden.

Dat klinkt nogal algemeen, maar hey, daarom is het dan ook een algemene arbeidsverplichting.

In eerste instantie is het jouw eigen verantwoordelijkheid om zelf handen en voeten (invulling) te geven aan de algemene arbeidsverplichting. Daar heeft de gemeente nog niets mee te maken. Nog niet!

Jij kan bijvoorbeeld vinden dat één keer in de week of één keer in de maand een sollicitatiebrief schrijven voldoende is. Of je denkt dat het voorlopig genoeg is dat je leuke Facebookpagina maakt waarop je jezelf als de leukste werknemer van het jaar aanbiedt met koeienletters: WIE WIL MIJ? Dat je eventueel ook mogelijke werkgevers een linkje stuurt naar die pagina. Vrijheid, blijheid totdat...

De gemeente weet het voor IEDEREEN beter

Bij gemeenten wemelt het van de ambtenaren die het beter weten dan alle inwoners die een bijstandsuitkering ontvangen.

Bijvoorbeeld vindt de gemeente (een overijverige projectmanager of innovatieve wethouder) dat elke bijstandsgerechtigde bepaalde specifieke sollicitatieactiviteiten moet doen en heeft er ook een stellige gedachte over hoe vaak en hoeveel. Dan geldt het ook voor jou. Nu is er WEL sprake van een sollicitatieplicht.

In dat geval moet zij dit hebben vastgelegd in haar eigen wetboek, haar zogenaamde lokale wet- en regelgeving.

Beweert jouw gemeente dat dit zo is, dan moet ze jou dit kunnen laten zien. Je kunt het trouwens voor jouw gemeente ook aan Burgerheid.nl vragen via het contactformulier.

Overigens kunnen er uitzonderingen gelden in bijzondere situaties, bijvoorbeeld als je een jengelend kind tot 12 jaar thuis hebt zitten en er is geen opvang mogelijk. Maar daar gaan we hier nu even niet op in.

De gemeente weet het SPECIFIEK VOOR JOU beter

Het kan ook zijn dat de gemeente het specifiek voor jou beter weet omdat ze erover twijfelt of jij jouw eigen verantwoordelijkheid bij het invulling geven aan de algemene arbeidsverplichting wel alleen kunt of zou moeten dragen.

In dat geval mag zij jou een sollicitatieplicht opleggen! Maar...

Eis duidelijkheid! Eis een besluit!

Als de gemeente het beter voor jou weet en zich met jou gaat bemoeien bij het invullen van de algemene arbeidsverplichting, dan heb je het wettelijk recht op duidelijkheid en officiële vastlegging. De gemeente is dan verplicht tot:

  1. Duidelijk omschrijven wat de sollicitatieplicht voor jou inhoudt
    Dit vraagt om het exact (niet vaag) aangeven welke sollicitatieactiviteiten je moet doen. Ook moet zij aangeven hoe vaak en hoeveel.
  2. Motiveren
    De beslissing die de gemeente voor jou neemt, moet zij afdoende motiveren. Stellen dat de gemeente het nodig acht, is niet voldoende. Ze moet aangeven waarom en dat moet zorgvuldig gebeuren afgestemd op jouw situatie en de situatie op de arbeidsmarkt. Dat geldt niet voor alleen het soort sollicitatieactiviteiten, maar ook voor hoe vaak en hoeveel.
  3. Meetbaarheid
    De gemeente moet duidelijk maken hoe zij gaat meten hoe jij je aan de opgelegde taak (sollicitatieplicht) voldoet en wat er daarbij van jou wordt verwacht.
  4. Officieel voor bezwaar vatbaar besluit
    Het hiervoor genoemde moet allemaal in een officieel voor bezwaar vatbaar besluit worden vastgelegd waarbij ook wordt vermeld dat je er binnen zes weken schriftelijk tegen in bezwaar kunt gaan.

Geen besluit = geen straf

De gemeente kan jou als bijstandsgerechtigde een straf geven als jij verplichtingen niet nakomt. Denk aan het tijdelijk verlagen van je uitkering of zelfs nog erger: beëindigen.

Jou straffen (een maatregel opleggen, je uitkering 'afstemmen') kan sowieso als het niet nakomen van de algemene verplichtingen betreft die in de Participatiewet staan of het niet nakomen van de verplichtingen die voor alle bijstandgerechtigden in jouw gemeente gelden.

Maar als zij dit ook wil (kunnen) doen voor verplichtingen die specifiek aan jou zijn opgelegd, dan moet er een besluit zijn. Anders kan ze nergens op terugvallen.

Met andere woorden: de gemeente en jij hebben allebei een belang bij een besluit!

Pas op met een handtekening plaatsen!

Gemeenten hebben er een hardnekkig handje van om onder een officieel besluit uit te komen. Lekker gemakkelijk voor haar, de weg van de minste weerstand. Maar nadelig voor jou!

Vaak leggen ze in plaats daarvan belanghebbenden eenzijdig taken op en beweren ten onrechte dat het om wederzijds overeengekomen afspraken gaat.

KIJK UIT, TEKEN NOOIT IETS WAAR JE NIET HELEMAAL (ZEKER) MEE KUNT INSTEMMEN!

Als je ergens voor tekent, ga je akkoord. Ook als je er - als je er later beter over nadenkt - eigenlijk niet mee akkoord bent. Eventuele afspraken die helemaal geen afspraken zijn, worden het dan automatisch wel. Je hebt dan meteen een grote achterstand op de gemeente als je het wilt aanvechten.

Een fatsoenlijke (behoorlijke gemeente, maar bestaan die nog wel?) zal je overigens niet gauw iets laten tekenen, zeker niet met het mes op je keel, maar echt goed met jou overleggen.

Advies: teken bij voorkeur niets!

Zit iets je niet lekker?

Overweeg om het aan Burgerheid.nl voor te leggen via het contactformulier als het je in jouw situatie met de gemeente niet lekker zit.

Dan kunnen we met je meedenken.