Solliciteren en verplicht aantal sollicitaties

> Burgerexperimenten
> In je hemd staan in de bijstand
> De wet

De gemeente kan een bijstandsgerechtigde zonder meer houden aan algemene arbeidsverplichtingen. Dat zijn arbeidsverplichtingen die in elk geval voor alle bijstandsgerechtigden gelden (tenzij er een uitzondering geldt).

De gemeente kan ook taken opleggen die zij nodig acht. Dat kan echter niet zomaar. Dat moet dan of

  1. voor iedere bijstandsgerechtigde in de gemeente gelden en vastliggen in lokale wet- en regelgeving,
  2. voor specifiek een bijstandsgerechtigde gelden en worden vastgelegd in een voor bezwaar vatbaar besluit.

Een voorbeeld van zo'n taak is het solliciteren (sollicitatieplicht).

Voorbeeldpassage

De onderstaande passage komt uit een concept (nog officieus) Plan van Aanpak voor Ray Heijder. We leggen deze passage langs de Participatiewet om te onderzoeken of deze rechtmatig is.

Aantal sollicitaties

Waarom niet zomaar?

De reden waarom jou niet zomaar kan worden opgelegd dat je moet solliciteren en hoe (hoe vaak) is omdat het geen zogenaamde geüniformeerde verplichting is in de Participatiewet, maar nadere invulling daarvan (van de algemene arbeidsverplichting).

De woorden 'solliciteren' en 'sollicitatie' komen niet eens voor in de Participatiewet!

De nadere invulling moet:

  1. of voor iedere bijstandsgerechtigde uniform zijn vastgelegd in de lokale wet- en regelgeving van de gemeente (een besluit is niet vereist, een mededeling aan de bijstandsgerechtigde is voldoende).
  2. of specifiek maatwerk zijn (een voor bezwaar vatbaar besluit is vereist).

Als er sprake is van maatwerk vergt dat een gemeentelijke beslissing (een rechtshandeling gericht op een rechtsgevolg) en dat wijzigt jouw rechtspositie. Daarom is er dan een voor bezwaar vatbaar besluit nodig.

In een besluit wordt niet alleen de opgelegde taak vastgelegd, maar ook waarom die wordt opgelegd. Ook de voorwaarden rond die taak moeten vast komen te liggen. Dit heet motivering van de beslissing.

'De gemeente (het college) acht het noodzakelijk' is onvoldoende.

Alleen stellen dat de gemeente het noodzakelijk acht dat zij jou de taak (solliciteren) oplegt, is onvoldoende. Het is volgens de vaste rechtspraak een vereiste dat de gemeente maatwerk levert dat een resultaat is van een zorgvuldige, op de persoon toegesneden, afweging. Dat moet uit het besluit blijken.

Lokale geüniformeerde verplichting

In deze casus van Ray Heijder is solliciteren op zich wel een geüniformeerde verplichting: in de lokale verordening van gemeente Epe wordt het solliciteren/de sollicitatieplicht genoemd in verband met de algemene arbeidsverplichtingen. Dat betekent dat gemeente Epe niet in een besluit behoeft vast te leggen dat Ray Heijder moet solliciteren.

Maar... gemeente Epe heeft de nadere invulling van het solliciteren/de sollicitatieplicht niet uniform vastgelegd in lokale wet- en regelgeving. Daarmee is elke eventuele aan Ray Heijder opgelegde specifieke nadere invulling maatwerk en moet dit in een voor bezwaar vatbaar besluit worden vastgelegd.

Overigens: als de gemeente niets specifiek oplegt, behoeft er ook geen voor bezwaar vatbaar besluit te komen!

Specifiek opgelegd: besluit vereist

Gemeente Epe heeft in vijf jaar nooit een specifieke nadere invulling van de sollicitatieplicht aan Ray Heijder opgelegd. Daartoe was zij ook nooit verplicht. Ook nu niet, maar nu ze het wel wil opleggen, moet het gemotiveerd vast komen te liggen in een voor bezwaar vatbaar besluit.

Niet gemotiveerd

De motivatie voor het besluit ontbreekt. De volgende vragen kunnen in bezwaar en beroep worden gesteld:

  1. Waarom legt het bestuursorgaan - na dit vijf jaar niet te hebben gedaan - nu een specifieke invulling van de sollicitatieplicht op? Waarom heeft het bestuursorgaan dit de afgelopen vijf jaar niet gedaan?
  2. Hoe motiveert het bestuursorgaan het aantal van 4 sollicitaties per week? Waarom niet 2 of 10 sollicitaties per week?
  3. Wat is de motivatie voor het instellen van de perioden 'vanaf 15 februari 2021' en vanaf '15 april 2021'? Waarom moet Ray Heijder niet gelijk bij de genoemde sectoren op de arbeidsmarkt solliciteren?
  4. Waarom wordt er geen limitatieve opsomming van de sectoren op de arbeidsmarkt gegeven of anders waarom wordt dan niet 'alle sectoren op de arbeidsmarkt' vermeld als dat wordt bedoeld?

Belang

Het belang van een goed besluit is groot. De belanghebbende kan namelijk op de inhoud worden afgerekend op het nakomen ervan. Op basis daarvan kan de bijstandsuitkering worden afgestemd (dat betekent: verlaagd of zelfs beëindigd). De gemeente moet dit ook verantwoord en rechtmatig kunnen doen. Dit is onmogelijk als de verplichtingen niet goed zijn vastgelegd.