Waarom een plan van aanpak een besluit moet zijn

Update: ma 3 augustus 2020 - 12:35 uur

> Blog

3 augustus 2020 – Veruit de meeste gemeenten stellen voor bijstandsgerechtigden geen plan van aanpak op in de vorm van een besluit. Dat is onrechtmatig en onbehoorlijk.

De Participatiewet schrijft voor dat het college van burgemeester en wethouders van de gemeente een plan van aanpak moet opstellen als zij een aanbod doet aan een belanghebbende. De persoon die het aanbod krijgt, is verplicht er gebruik van te maken en moet meewerken aan het opstellen, uitvoeren en evalueren van het plan. Dat staat in artikel 9:1b van de Participatiewet.

Aanbod

Onder aanbod wordt verstaan dat wat het college ter uitwerking van haar wettelijke opdracht ondersteuning bij arbeidsinschakeling nodig vindt voor de belanghebbende. Het college bepaalt en de belanghebbende heeft dit te accepteren. Daarbij geldt wel dat het aanbod zorgvuldig op de persoon moet zijn afgestemd. Of alles zorgvuldig is afgewogen door het college moet blijken uit een plan van aanpak zoals genoemd in artikel 44a van de Participatiewet.

In het plan moet beschreven staan wat de uitwerking (het aanbod) is, wat de verplichtingen zijn en wat de gevolgen zijn als de verplichtingen niet worden nageleefd.

Let op: het college is weliswaar bepalend, maar kan niet ongemotiveerd doen wat zij wil!
Vaak rommelt de gemeente maar wat aan met een drijfnatte vinger. Accepteer dat nooit!

Eis een plan van aanpak!

Ga niet met de gemeente verder in zee als er geen plan van aanpak wordt opgesteld.

Bedenk dat dit de enige volgorde is: opstellen > uitvoeren > evalueren.

Een andere volgorde mag niet bestaan, zeker niet beginnen met uitvoeren en dan pas een plan opstellen (of zelfs helemaal niet).

Als een gemeente jou iets opdraagt zonder plan van aanpak, dan is dat onrechtmatig.
Doe er niet aan mee, want dat maakt je medeplichtig aan onrechtmatig handelen.

Let op:
Er zijn verplichtingen die je sowieso al had en zijn bekendgemaakt vanaf het moment dat je de bijstandsuitkering kreeg toegewezen.
Daar moet jij je uiteraard wel houden ook zonder plan van aanpak.

Niet bang zijn! Een gemeente kan jou niet straffen voor het niet nakomen van verplichtingen die niet eerst op correcte wijze (bij besluit) aan jou zijn opgelegd.

Eis een besluit!

Door het aanbod – goed beschouwd het opleggen van iets met een verplichting – verandert de rechtspositie van belanghebbende. In zo’n geval is er sprake van een rechtsgevolg en moet een en ander vast worden gelegd in een besluit dat voor bezwaar en beroep openstaat.

Een plan van aanpak eisen is niet voldoende. Je moet ook eisen dat dit de vorm heeft van een besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht.

Alleen als er sprake is van een besluit kun je in bezwaar gaan bij de gemeente en later eventueel in beroep bij de rechtbank.

Er is geen goede reden te bedenken om een plan van aanpak niet in de vorm van een besluit te gieten. Wel een slechte reden: dat een gemeente denkt te kunnen doen wat zij wil en daarbij denkt verzet van de burger te kunnen blokkeren.

In ieders belang

Een plan van aanpak dat bovendien in de vorm van een besluit is gegoten, is in het belang van iedereen. Ook van de gemeente, want alleen met zo’n basis kan zij een andere opdracht uitvoeren: handhaven en afstemmen (straf opleggen indien nodig).

Helaas hebben experts in het werkvlak het ook niet goed begrepen en adviseren ze gemeenten foutief.
In de ‘Handreiking handhaving arbeidsverplichtingen’, een uitgave van VNG Kenniscentrum Handhaving en Naleving Advies (KCHN) – thans VNG Naleving – in samenwerking met Stimulansz staat zelfs (in 4.3) dat een plan van aanpak niet verplicht is voor personen van 27 jaar en ouder. Dit is een ernstige foutieve interpretatie van de Participatiewet. De experts halen zaken door elkaar.

Een plan van aanpak is altijd verplicht als een college een aanbod doet en moet in een besluit (Abw) worden geborgd. Punt!