Voorschot algemene bijstandsuitkering

Update: di 18 augustus 2020 - 11:47 uur

> Blog

18 augustus 2020 – Het gebeurt heel vaak niet, maar iedere aanvrager van een algemene bijstandsuitkering moet tijdens de periode van behandeling van de aanvraag automatisch een voorschot (of meerdere) krijgen. Uiteraard mits aan de voorwaarden wordt voldaan.

In deze blog behandelen we:

  • dat het belangrijke wetsartikel over het voorschot overduidelijk is;
  • dat je altijd automatisch een voorschot moet krijgen (onder de gestelde voorwaarden);
  • de regels (de voorwaarden) volgens de Participatiewet;
  • dat je de termijn waarbinnen je recht hebt op een voorschot goed moet bepalen;
  • dat verstrekte voorschotten worden verrekend met de uitkering (en je ze soms moet terugbetalen);
  • wat je kunt doen als je geen voorschot krijgt terwijl je er wel recht op hebt;
  • ‘broodnood’ wat iets anders is dan het voorschot;
  • de ideale tekst die een gemeente op haar website zou moeten hebben staan over het voorschot;
  • een link naar de Participatiewet.

Artikel 52 Participatiewet is overduidelijk

Het is absurd hoe vaak het verstrekken van een voorschot tijdens de behandeling van de bijstandsaanvraag niet – of gebrekkig – gebeurt terwijl het wetsartikel in de Participatiewet er zo duidelijk over is.  Dit wijst erop dat veel gemeenten niet in het belang van de burgerheid denken, maar in eigen belang. De perverse reden kan zijn dat deze gemeenten hun zaken niet goed op orde hebben en bang zijn om ten onrechte voorschotten te verstrekken die ze later moeilijk of niet kunnen terugvorderen.

Dit gaat ten koste van de meerderheid van belanghebbenden die wel recht op een voorschot hebben. Met alle gevolgen van armoedeval en schuldenproblematiek.

Altijd voorschot(ten) mits…

Een aanvrager van een algemene bijstandsuitkering moet altijd en automatisch (zonder erom te hoeven vragen) binnen vier weken een voorschot krijgen. Vervolgens elke vier weken weer een voorschot zolang er nog geen beslissing op de bijstandsaanvraag is genomen.

De hoogte van het voorschot is minimaal 90% van de bijstandsnorm die voor de belanghebbende geldt.

Dit is regel nummer 1!

De regels

Aan de volgende eenvoudige regels moet worden voldaan om automatisch een voorschot (voorschotten) te krijgen:

  • je moet een aanvraag voor een algemene bijstandsuitkering hebben ingediend;
  • het mag bij de aanvraag niet al duidelijk zijn dat je geen recht op een bijstandsuitkering hebt;
  • je hebt alle gegevens waarom de gemeente heeft gevraagd tijdig en volledig verstrekt en als dit niet het geval is, dan is dat jou niet te verwijten;
  • je werkt voldoende mee bij de behandeling van je aanvraag;
  • er is nog geen beslissing op je bijstandsaanvraag genomen.

Voldoe je hieraan, dan moet je automatisch een voorschot krijgen binnen vier weken na het indienen van  je aanvraag.
Vervolgens per vier weken zolang er nog geen beslissing is genomen op je aanvraag.

Termijn goed bepalen

Het is van belang om goed te bepalen wat binnen vier weken is. De vergissing die nog wel eens wordt gemaakt, is dat de vier weken ingaan vanaf het moment dat jij je voor het eerst voor een bijstandsuitkering meldt (de meldingsdatum). Maar nee, de teller loopt vanaf het moment dat je daadwerkelijk de aanvraag indient. Meldingsdatum en aanvraagdatum liggen bijna nooit op dezelfde dag, er zitten enkele dagen tussen. Dat mogen er beslist niet veel zijn. Let daar op! Pakweg een week is toch wel het maximale redelijke.

Er zijn onfatsoenlijke gemeenten die opzettelijk de tijd tussen meldingsdatum en datum aanvraag oprekken (zelfs met meerdere weken), waarschijnlijk in de hoop dat er aanvragers afhaken. Dit mag niet!

Er geldt wel een uitzondering voor aanvragers die jonger dan 27 jaar zijn. Zij mogen pas een maand na de meldingsdatum de daadwerkelijke bijstandsaanvraag indienen. Zij krijgen daardoor binnen acht (i.p.v. vier weken) een voorschot als aan de voorwaarden wordt voldaan.

Verrekening

Het voorschot wordt (de voorschotten worden) verrekend met je toekomstige uitkering. Stel je hebt twee maanden een voorschot gehad van 90% van de voor jou geldende bijstandsnorm, dan krijg je over de eerste twee maanden nog de resterende 10% betaald als je bijstandsuitkering is toegewezen.

Mocht toch blijken dat je geen recht hebt op de bijstandsuitkering dan moet je de verstrekte voorschotten terugbetalen.

Als je binnen vier weken geen voorschot krijgt

Bij een behoorlijke, fatsoenlijke gemeente komt het alsnog goed met je voorschot als je aan de bel trekt over het voorschot dat je nog niet hebt ontvangen.

Helaas zijn er maar weinig van die keurige gemeenten wat ook wel blijkt uit de informatie die zij op hun website plaatsen over het voorschot.

De informatie over het voorschot staat namelijk bijna nooit op de gemeentelijke website of als het er staat, dan is deze onjuist of onvolledig. Slechts enkele gemeenten vormen een positieve uitzondering daarop.

Heb je te maken met één van de vele foute gemeenten, dan kun je nog een poging doen om de zogenaamde onverwijlde bijstand aan te vragen bij de commissaris van de Koning.

Dat klinkt heftiger dan het is dus doe het vooral wel.

Je moet daarvoor bij jouw provincie zijn. Voorbeeld: Onverwijlde bijstand, provincie Gelderland.

Broodnood

Je verkeert in broodnood als je zelfs die vier weken die het maximaal duurt voor je een voorschot krijgt niet kunt overleven.

Gemeenten kunnen mensen die in broodnood verkeren te hulp schieten door veel eerder dan binnen vier weken (lees: direct) een voorschot te verstrekken. Daarvoor moet je dan wel eerst een verzoek indienen bij de gemeente (of sociale dienst) en haar overtuigen je echt mega in nood zit.

Let op: om hulp bij broodnood moet je vragen, maar een voorschot hoor je automatisch te krijgen!

Ideale infotekst over het voorschot bijstand

De volgende tekst is een ideale tekst voor gemeentelijke websites die goed over het voorschot van de algemene bijstanduitkering willen informeren.

Voorschot
De afhandeling van uw aanvraag voor een bijstandsuitkering mag 8 weken duren. De gemeente mag deze termijn eenmaal met 8 weken verlengen als zij meer gegevens van u nodig heeft.

Uiterlijk vanaf 4 weken na de aanvraagdatum krijgt u automatisch elke 4 weken een voorschot totdat er door de gemeente een beslissing is genomen over uw aanvraag voor een bijstandsuitkering.
Het voorschot is minimaal 90% van de bijstandsuitkering die u kunt krijgen.

U hoeft niet om het voorschot te vragen en het niet aan te vragen. Mocht u het voorschot niet op tijd ontvangen, dan stelt de gemeente het op prijs als u aan de bel trekt.

Geen voorschot
Er zijn uitzonderingen waarbij de gemeente u geen voorschot verstrekt:

  1. bij de aanvraag is al duidelijk dat u geen recht op een bijstandsuitkering heeft;
  2. u heeft de gegevens waar de gemeente om heeft gevraagd nog niet, niet tijdig of onvolledig verstrekt en dat is u te verwijten.
  3. u werkt onvoldoende mee bij de behandeling van uw aanvraag;
  4. de gemeente heeft een besluit genomen uw aanvraag.

Verrekening of terugbetaling
Bijstand die u als voorschot heeft ontvangen, wordt door de gemeente verrekend met uw definitieve uitkering.
Als blijkt dat u toch geen recht heeft op een bijstandsuitkering moet u terugbetalen wat u is voorgeschoten.

Originele wettekst (Participatiewet)

https://wetten.overheid.nl/BWBR0015703/