Is een dwangsom inkomen?

Update: wo 15 juli 2020 - 10:18 uur

> Blog

15 juli 2020 – Als je in de bijstand zit en je komt in een situatie terecht waarbij je recht op een dwangsom niet tijdig beslissen hebt, wat voor gevolgen heeft dit dan voor je uitkering? Moet je het bedrag dat je ontvangt melden bij je uitkeringsinstantie? Wordt het verrekend met je bijstandsuitkering als extra inkomen? Deze blog probeert die vragen te beantwoorden.

Geen inkomen

Om je gelijk gerust te stellen: een dwangsom niet tijdig beslissen mag door de uitkeringsinstantie niet worden gezien als inkomen. Om die reden kan deze niet met je uitkering worden verrekend.

Dit mogen we baseren op jurisprudentie – uitspraken van rechters – uit 2014 (pdf-download: ECLI:NL:CRVB:2014:1015). Maar let op: hiermee is de kous nog niet af!

Er was eens een bijstandsgerechtigde die een dwangsom kreeg betaald van ruim € 1.200. Zijn gemeente (uitkeringsinstantie) zag dat als inkomen en besloot om zijn uitkering te korten met dat bedrag verdeeld over twee maanden. De belanghebbende kwam daartegen in verzet en kreeg gelijk van de rechtbank. Dat leidde vervolgens tot een hoger beroep bij de Centrale Raad van Beroep omdat de gemeente het niet eens was met dat gelijk. Maar de Raad bepaalde dat de rechtbank het goed had gezien en stelde de belanghebbende in het gelijk:
een dwangsom kan niet worden gezien als inkomen.

Ten tijde van de rechtszaak gold de Wet Werk en bijstand (WWB), de voorganger van de Participatiewet. Voor deze kwestie maakt dat niet uit.

In de WWB stonden en in de Participatiewet staan de uitzonderingen van inkomsten die niet als inkomen voor de bijstand mogen worden meegerekend. De dwangsom staat daar niet bij. Strikt volgens de wet kom je er dus niet mee weg, maar de gerechtelijke uitspraak (jurisprudentie) heeft beargumenteerd waarom de dwangsom niet als inkomen geldt en dat telt ook.

Maar wel toename van je vermogen!

Met de uitspraak dat een dwangsom niet als inkomen telt voor je bijstandsuitkering kun je echter nog niet achteroverleunen.
Sowieso niet, want je moet altijd actief zijn hè? 🙂

De dwangsom wordt in plaats daarvan beschouwd als toename van je vermogen. En daar was ook iets mee toch?

Ja, als je voor de bijstand boven een vermogensgrens uitkomt, wordt hierop niet alleen gekort; je raakt jouw bijstandsuitkering zelfs kwijt omdat je moet interen op vermogen. Dat betekent dat je vermogen boven een vrij te laten bedrag eerst volgens bepaalde regels moet opmaken. Je bijstandsuitkering is dan beëindigd en je kunt pas weer een nieuwe uitkering aanvragen als je vermogen weer onder het vrij te laten bedrag zit na dat interen.

Misschien is niet zo handig om een sport van te maken van het naar binnen slepen van dwangsommen waardoor je te vermogend wordt. Of je moet daar een topper in zijn, maar dan is dat eigenlijk je werk (geworden) en heb je ook geen uitkering meer nodig als (wannabe) jurist.

Overigens is de dwangsom niet als verdienmodel en overwinningstrofee bedoeld, maar heeft uitsluitend als doel een bestuursorgaan (zoals een gemeente) te prikkelen tijdig te beslissen: Dwangsom dient burgerheid en overheid.

Voor 2020 geldt als vermogensgrens: € 6.225,- voor een alleenstaande en € 12.450,- voor alleenstaande ouder en voor gezamenlijke huishouding. Die bedragen worden elk jaar geactualiseerd met enkele euro’s. Bedenk dat vermogen meer dan alleen geld is. Ook andere bezittingen zoals je eventuele auto, zeiljacht en tweede stulpje in het buitenland tellen mee. Het gaat om je totale vermogen.

Als je met je totale vermogen maar onder de vermogensgrens – die voor jou van toepassing is – blijft, staat een dwangsom een ongewijzigde voortzetting van de bijstand aan jou niet in de weg.

Meld de dwangsom aan je uitkeringsinstantie

Als je in de bijstand zit, weet je dat je de plicht hebt om alles wat invloed kan hebben op je recht op de uitkering te melden aan de uitkeringsinstantie (de gemeente). Nu is dat een heel ruim begrip en zijn er ook nog eens allerlei uitzonderingen. Maar goed, als jij geen expert bent op dat vlak en alles van haver tot gort kent, neem dan het zekere voor het onzekere en meld de dwangsom. Ook als deze komt van dezelfde gemeente als waarvan je de uitkering krijgt. Denk niet dat ‘ze’ het dan toch al weten. Het blijven wel ambtenaren hè, maar bovenal: it’s the law (informatieplicht).

Hoe je iets moet melden (zoals een dwangsom) verschilt per gemeente. Als het goed is, heeft men jou dat verteld.

Contact

Is er nog iets onduidelijk over dit onderwerp? Heb je een vraag? Of heb je een tip/opmerking? Aarzel niet om contact op te nemen.