Bepaal zelf hoe je jouw individuele inkomenstoeslag besteedt

Update: do 10 september 2020 - 12:59 uur

> Blog

8 september 2020 – Als je het al voor elkaar krijgt om (eindelijk) de individuele inkomenstoeslag te krijgen – want dat is vaak niet gemakkelijk – laat dan niet door de gemeente bepalen waar je het aan uitgeeft. Dat mag je helemaal zelf weten!

Bekijk ook eens onze inventarisatie in de Sociale monitor.

Een extraatje

De individuele inkomenstoeslag is bedoeld als extraatje voor mensen die langdurig van een laag inkomen moeten leven. De toeslag is een geldbedrag dat één keer per 12 maanden verstrekt kan worden en is vrij besteedbaar. Je mag dus zelf weten waarvoor u het geld gebruikt.

De meeste mensen die de toeslag krijgen zijn bijstandsgerechtigden. Je kan er echter ook voor in aanmerking komen als je een betaalde baan hebt, maar al langdurig van weinig geld moet leven. Je moet dan wel nog meer moeite doen om aan te tonen dat je er recht op hebt dan iemand in de bijstand.

Elke gemeente bepaalt zelf hoe hoog de individuele inkomenstoeslag is en wat wordt verstaan onder een langdurig laag inkomen.

Vrij besteedbaar

De individuele inkomenstoeslag is vrij besteedbaar. Dat betekent dat de gemeente zich niet mag bemoeien waar je het aan uitgeeft.

Het geeft dan ook geen pas als een gemeente voorstellen doet waar je het geld aan zou kunnen besteden.

Goede voorbeelden

Een gemeente doet het goed als vermeld dat het bedrag vrij te besteden is zonder daarbij suggesties te doen die de belanghebbende (toch) in de richting van verplichte besteding stuurt.

Gemeente Lochem
“Deze bijdrage mag vrij worden besteed aan bijvoorbeeld een uitje of de aanschaf van noodzakelijke spullen.”

Dat is goed, want behalve dat gemeente Lochem aangeeft dat het bedrag vrij mag worden besteed, wordt zelfs verteld dat het ook voor iets leuks (zoals een uitje) mag worden gebruikt.


WerkSaam (Drechterland, Hoorn, Stede Broec, Opmeer, Medemblik, Koggenland, Enkhuizen)

“De toeslag is een geldbedrag dat één keer per 12 maanden verstrekt kan worden en is vrij besteedbaar. U mag dus zelf weten waarvoor u het geld gebruikt.”

Ook goed, het bedrag mag vrij worden besteed, dus mag de belanghebbende zelf weten waar hij/zij het geld voor gebruikt


Gemeente Eindhoven
Besteden van de toeslag. Je bepaalt zelf waaraan je de toeslag besteedt, maar je doet er goed aan een deel ervan opzij te leggen voor grotere uitgaven die je niet elk jaar doet. Dan kun je de koelkast, wasmachine of dat bankstel vervangen op het moment dat dit noodzakelijk is.

Goed gedaan. Gemeente Eindhoven laat de besteding vrij, maar adviseert wel op een goede manier.


GR De Bevelanden (Borsele, Goes, Kapelle, Noord-Beveland, Reimerswaal)
De inkomenstoeslag is een bedrag dat u één keer per jaar kunt krijgen als u al lange tijd weinig inkomsten heeft. U kunt het toegekende geld vrij besteden.

Goed. Kale melding dat het geld vrij te besteden is.

Twijfelachtige voorbeelden

Enkele gemeenten die wel informeren over de individuele inkomenstoeslag maar verzwijgen dat het een vrij te besteden bedrag is – ze onthouden zich sowieso van een suggestie voor de besteding – zijn:

Apeldoorn, AmersfoortBrummen, Nijmegen,..

Ook twijfelachtig is het als een gemeente wel aangeeft dat de toeslag vrij te besteden is, maar ook een suggestie doet richting noodzakelijke uitgaven zonder er bij te vermelden dat het ook voor iets kan worden aangewend dat niet noodzakelijk is (iets leuks zoals een uitje). Geef dan beter helemaal geen voorbeelden.

Werkplein Drentsche Aa (Aa en Hunze, Assen, Tynaarlo)
“Je kunt het geld vrij besteden, bijvoorbeeld aan spullen die je met een minimuminkomen soms moeilijk kunt betalen (zoals een nieuwe koelkast of televisie).”

Laat het voorbeeld weg of vermeld ook als voorbeeld iets leuks wat niet noodzakelijk is (een uitje).

Misleidend voorbeeld

Een gemeente geeft misleidende informatie als zij verzwijgt dat de individuele inkomenstoeslag vrij te besteden is en stelt dat deze bijvoorbeeld gebruikt kan worden voor noodzakelijke kosten zonder er bij te vermelden dat het ook voor iets kan worden aangewend dat niet noodzakelijk is (iets leuks zoals een uitje).

Ferm Werk (Woerden, Bodegraven-Reeuwijk, Oudewater en Montfoort)
“U kunt de individuele inkomenstoeslag gebruiken voor bijvoorbeeld vervanging van noodzakelijke goederen zoals een wasmachine of koelkast.”

Er staat weliswaar niet dat het verplicht is om de toeslag aan noodzakelijke goederen te besteden, maar ook niet dat het ook voor doelen die niet noodzakelijk zijn mag worden gewend.

Ernstig misleidend voorbeeld

Een gemeente gaat helemaal de fout in als zij zich dwingend bemoeit met waar de individuele inkomenstoeslag voor is in plaats van te vermelden dat het een vrij te besteden bedrag is.

Gemeente Zwolle
“Waar kunt u de toeslag voor gebruiken? Het geld is om u extra te ondersteunen. Bijvoorbeeld om te sparen voor spullen die u echt nodig heeft in uw huis. Zoals een bank, koelkast, wasmachine, gordijnen of vloerbedekking. Zijn de uitgaven die nodig zijn hoger dan de inkomenstoeslag? Dan kunt u bijzondere bijstand aanvragen.”

Dit is ernstig misleidende informatie. Niet alleen wordt verzwegen dat de individuele inkomenstoeslag vrij te besteden is, maar gemeente Zwolle gaat nog verder in de fout. De toeslag is niet bedoeld om te sparen voor spullen die belanghebbende echt nodig heeft in huis.
Elders ontspoort de gemeente nog meer en wordt beweerd dat er minder of geen bijzondere bijstand wordt verstrekt als de individuele inkomenstoeslag niet is gebruikt voor bijvoorbeeld de aankoop of reparatie van een wasmachine. Of om de woning in te richten.