Wees extra duidelijk in een vormvrije aanvraag

Bijgewerkt: vr 19 maart 2021 - 10:56 uur

> Aanvraag, ingebrekestelling en dwangsom
> Wat zegt de wet?

De meeste aanvragen die je kunt indienen bij de gemeente zijn niet vormvrij. Dat betekent dat de wet of de gemeente voorschrijft hoe de aanvraag moet worden ingediend. Er zijn echter situaties waarin je een verzoek tot het nemen van een besluit alleen kan doen zonder een voorgeschreven wijze van aanvragen. We spreken dan van een vormvrije aanvraag.

Een voorgeschreven wijze van aanvragen heeft het voordeel dat je een heel stuk op weg wordt geholpen en zonder erover te hoeven nadenken aan indieningsvereisten kan voldoen.

Bij de vormvrije aanvraag wordt meer verantwoordelijkheid van je gevraagd, zoals het duidelijk maken van het beoogd rechtsgevolg.

Beoogd rechtsgevolg

Is er een beoogde rechtsgevolg als gevolg van een publiekrechtelijk rechtshandeling?

De aanduiding 'publiekrechtelijk' staat er omdat het in geval van een gemeente over een overheid gaat.

Een beoogd rechtsgevolg omvat het - als gevolg van een publiekrechtelijke rechtshandeling - ontstaan, wijzigen, verdwijnen en bevestigen van jouw:

  1. Recht (dat waar je volgens de wet aanspraak op kan maken of een beroep op kan doen) of
  2. Rechtspositie (het geheel van iemands rechten en plichten in (een deel van) het maatschappelijk verkeer) of
  3. Rechtsverhouding (de juridische relatie die tussen partijen bestaat. Die relatie kan onder andere zijn gebaseerd op de wet of op een overeenkomst.)

Praktijkvoorbeelden van beoogde rechtsgevolgen
(nog in voorbereiding)

Besluit

Als er een beoogd rechtsgevolg tot stand kan komen als gevolg van een te verrichten publiekrechtelijke rechtshandeling is voldaan aan de voorwaarde om van een besluit in de zin van Algemene wet bestuursrecht te kunnen spreken. Awb, artikel 1:3 eerste lid:

Onder besluit wordt verstaan: een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan, inhoudende een publiekrechtelijke rechtshandeling.

Merk op dat de beslissing schriftelijk moet zijn.

Aanvraag

Als er sprake kan zijn van een besluit in de zin van de Awb, wordt het proces dat leidt tot het nemen van die schriftelijke beslissing meestal in gang gezet door een aanvraag met een verzoek van een belanghebbende om een besluit te nemen. Awb artikel 1:3 derde lid:

Onder aanvraag wordt verstaan: een verzoek van een belanghebbende, een besluit te nemen.

In het bijzonder bij een vormvrije aanvraag is het de verantwoordelijkheid van de aanvrager om duidelijk aan te geven dat het om een aanvraag gaat. Een brief waaruit de gemeente maar moet zien af te leiden dat het wellicht een aanvraag zou kunnen zijn, is niet voldoende, hoewel de gemeente het zelf desondanks als aanvraag kan aanmerken.

Ook een verantwoordelijkheid van de aanvrager is om duidelijk aan te geven wat het beoogde rechtsgevolg is door goed te beschrijven waar het besluit toe moet leiden.

Met andere woorden: wat wil de aanvrager?

Als de aanvrager tekortschiet in het duidelijk aangeven wat het beoogde rechtsgevolg is, kan de aanvraag buiten behandeling worden gelaten door de gemeente. Daarbij moet artikel 4:5 Awb aanhef en eerste lid onder c in acht worden genomen:

Het bestuursorgaan kan besluiten de aanvraag niet te behandelen, indien de verstrekte gegevens en bescheiden onvoldoende zijn voor de beoordeling van de aanvraag of voor de voorbereiding van de beschikking, mits de aanvrager de gelegenheid heeft gehad de aanvraag binnen een door het bestuursorgaan gestelde termijn aan te vullen.

Gaat de gemeente over tot het niet behandelen van de aanvraag dan moet artikel 4:5 vierde lid door de gemeente in acht worden genomen:

Een besluit om de aanvraag niet te behandelen wordt aan de aanvrager bekendgemaakt binnen vier weken nadat de aanvraag is aangevuld of nadat de daarvoor gestelde termijn ongebruikt is verstreken.